“Wanneer merkte je dat je burn-out was?” is een vraag die mij vaker is gesteld. Nou eh..niet. Ik ben naar huis gestuurd door de directeur van het bedrijf waar ik destijds werkte, en door mijn naaste collega. 

Ik weet nog precies hoe het ging. Net zoals heel veel dagen daarvoor liepen er op de weg naar kantoor tranen over mijn wangen, ik zag het bij het verkeerslicht in mijn achteruitkijkspiegel. Ik huilde niet, maar toch had ik tranen. En net als andere dagen veegde ik ze weg, spoelde ik koud water over mijn polsen in het toilet en begon mijn werkdag. Ik opende mijn tas en een regen aan gele post-its vielen uit mijn notitieboek. Deze post-its had ik al langere tijd nodig, als geheugensteuntje voor alles. Mijn hoofd was vol, mijn geheugen een zeef. En toch ging ik door, zonder nadenken, ik had niet eens door dat het niet ging.

Nou ja, natuurlijk wel. Natuurlijk merkte ik dat ik niet meer op mijn geheugen kon vertrouwen, dat ik bekaf was, dat ik geprikkeld was, dat ik alles teveel vond, dat mijn handen trilden en dat ik soms heel veel at omdat ik suikers nodig had en op een ander moment een dag geen hap door mijn keel kon krijgen. Maar dat hoorde er allemaal bij, bij co-ouderschap, bij jonge kinderen, bij een drukke baan, bij veel reistijd. Ik praatte alles goed voor mezelf.

En toen vielen daar die post-its, alles wat ik moest onthouden (inclusief namen) dwarrelden op de grond. Ik raapte ze op, probeerde mijn laptop aan te krijgen (verdomde wachtwoorden kon ik ook allang niet meer onthouden en alles wat logisch is aan computersystemen was allang een doolhof voor mij).

Mijn naaste collega vroeg mij mee te lopen naar een kamertje, ze wilde iets bespreken.

“Miranda, dit gaat niet meer, of jij gaat naar de directeur om aan te geven dat het niet meer gaat of ik doe het maar dit kan echt niet meer. Ik herken veel van jou van mijn eigen burn-out, pas nou op dat het bij jou niet zover komt.”

En toen wist ik het. Ik wist onmiddellijk dat ik verder heen was dan mijn naaste collega dacht. Ik voelde ineens aan alles dat ik aan het watertrappelen was en op het punt stond kopje onder te gaan.

Als een mak schaap liet ik mij naar beneden sturen, naar de directiekamer. Ik heb niet meer tegengesproken, ik kon geen verzet meer opbrengen.

Ik ben gaan zitten, bovenaan de trap.Voor mijn gevoel heb ik daar uren gezeten. Ik kon geen weerwoord verzinnen tegen mijn naaste collega maar probeerde mij nog aan een laatste strohalm vast te houden. Zolang ik niet naar beneden zou gaan, niet zou uitspreken dat het niet meer ging, zo lang ik bovenaan de trap zou blijven zitten had ik zelf nog regie..dacht ik…

Ik opende de deur van de kamer van de directeur (en mijn leidinggevende destijds), hij keek mij aan en wist in één oogopslag genoeg. “Miranda, jij gaat naar huis en als jij thuis bent bel jij de huisarts.” “Mij laat je weten wanneer je bij de huisarts terecht kan”. 

Een dag later zat ik bij de huisarts. “Wat kan ik voor je doen?”, vroeg ze. Ik keek haar aan en kon alleen maar huilen, mijn keel voelde dichtgeknepen, er kwam geen woord uit. Dikke tranen. 

Ik weet nog goed dat de huisarts zei “je blijft 6 weken thuis en daarna wil ik je opnieuw zien”. 

Blinde paniek. Echt blinde paniek. 6 weken thuis?! Hoe dan? Ik moest werken..ik had een team aan te sturen..lopende projecten…, ik moest geld verdienen.., ik moest voor mijn inkomen zorgen..,want pas gescheiden.., kleine kinderen…, zelfstandig zijn..bla bla bla.

De huisarts keek mij aan met een blik die mij heel klein maakte maar waarschijnlijk precies was wat ik nodig had. Ze zei “hoe ben jij nu in staat te werken?” 

BOEM. In 1x terug in realiteit. Ik kon niet eens meer stoppen met huilen, ik wist de weg niet meer in mijn vertrouwde supermarkt, ik ontliep al langere tijd vriendinnen (bang dat ze dwars door mij heen zouden prikken), ik voelde me ziek en slecht. Ik zou werkelijk niet weten hoe ik mij zoveel zou moeten oppeppen om nog een dag te werken maar toch, ik moest! Moest van mezelf. Maar nu moest ik erkennen dat het niet meer ging. Echt niet meer ging. 

En toen wist ik dat ik burn-out was.

En nog, in de dagen en weken erna heb ik mij verzet. Ik wilde dit niet, ik wilde doorgaan zoals ik altijd had gedaan. Ik wilde niet stilstaan. Ik wilde niet voelen. Het voelde als falen. 

Had ik toen maar geweten wat ik nu weet. Had ik mij toen maar kunnen overgeven aan de situatie. Had ik toen maar direct hulp gezocht. Maar nee, ik ging vechten, ik ging in verzet, tegen mezelf. En dus werden de klachten erger. En dus duurde het herstel langer. 

Ik ben werkelijk in alle valkuilen gestapt. Doe niet hetzelfde. 

Het bericht Persoonlijke blog: Vandaag 7 jaar geleden viel ik uit met een burn-out. verscheen eerst op Miranda Maris.

Ik probeer regelmatig meerdere taken met elkaar te combineren ook al weet ik al lang dat ik niet kan multitasken. Allemaal heel logisch als je weet hoe ons brein werkt.

Een vol hoofd, is een veel gehoorde klacht. Welke oorzaak een vol hoofd voor jou heeft is de moeite van het uitzoeken waard. Het continue spreiden van je aandacht is zeker een recept voor een vol hoofd.

We werken steeds meer gefragmenteerd; tussendoor een mail beantwoorden, op een appje reageren, een slack bericht lezen, het houdt ons weg van de taak waarmee je bezig was. Mocht je denken “dat kan ik” weet dan dat elke keer dat je gestoord wordt van je taak dat je dan uit je flow wordt gehaald. En dat zorgt ervoor dat je stresslevel steeds een beetje hoger wordt. Switchen tussen taken kost nu eenmaal inspanning.

Kunnen we dan niet multistasken? Het blijkt dát je wel twee dingen tegelijk kunt uitvoeren 

maar niet zo goed en snel als wanneer je ze één voor één zou afhandelen.

Er lijkt een eenvoudige oplossing, mijn telefoon wegleggen en geen email of social media checken terwijl ik eigenlijk aan bijvoorbeeld dit stukje wil werken. Dat blijkt makkelijk gezegd dan gedaan want hersenen belonen ons voor elke vorm van nieuwe informatie door het vrijgeven van het stofje dopamine. Dopamine geeft ons een fijn gevoel. Daarnaast hebben we massaal last van FOMO, je kent de afkorting vast: Fear Of Missing Out. We zijn bang om iets ‘belangrijks’ te missen en checken daardoor bijna obsessief onze mail en social mediakanalen.

Zijn we verloren? (Ben ík verloren?) De eerste stap is, zoals zo vaak, bewustwording. Ben je bewust wanneer jij je laat afleiden en waardoor. Dat geeft je inzicht om het anders te doen. Want, zoals zo vaak, ben jíj́ degene die meer focus kan aanbrengen.

Mark Tigchelaar, de expert op het gebied van focus, zegt: In de ideale situatie minimaliseer je het aantal wisselingen dat op een dag in je hersenen plaatsvindt. Hij geeft aan dat er 4 energielekken zijn die schadelijk zijn voor je focus: te weinig prikkels, interne afleiders, te weinig brandstof en externe prikkels.

Te weinig prikkels om dat onze hersenen een taak al snel saai vindt en op zoek gaat naar opties om efficiënt te zijn (lees; je gaat naast het schrijven van een blog ook scrollen door LinkedIn). De uitdaging is dan om een taak, hoe simpel ook, met volle aandacht uit te voeren.

Interne afleiders zijn die dingen die in je hoofd blijven hangen, zo kun je beter opschrijven dat je vriendin x nog wil vragen naar het theaterbezoek van afgelopen weekend dan dat deze onschuldige vraag in je hoofd blijft hangen en letterlijk headspace neemt.  Advies van Tigchelaar is dan ook op alle to do’s uit je hoofd te krijgen door deze op te schrijven. “hoe leger je jezelf schrijft, hoe lichter en wendbaarder je hersenen zullen worden” 

Te weinig brandstof betekend te weinig pauze. Tigchelaar zegt daarvoor: “wie de hele dag werkt zonder pauze te nemen, gebruikt veel van de brandstof die nodig is om productief te zijn. Je hebt noradrenaline en acetylcholine nodig om productief te zijn maar die stofjes raken op een gegeven moment op.” 

Externe prikkels moge duidelijk zijn; alles waardoor jij je laat afleiden.

Om optimaal te ont prikkelen geeft Josine Boxmeer in haar boek ‘het ontprikkeldieet’ onderstaande tips, doe er je voordeel mee.

1. Stop met het obsessief volgen van het nieuws – wat je echt moet weten komt wel naar je toe
2. Bouw offline tijd in, elke dag
3. Zorg voor ritme en structuur, zeker als je thuis werkt
4. Blijf in beweging. Dat mag een ommetje zijn maar dansen doet het ook goed om je hoofd leeg te maken
5. Zorg voor voldoende tijd voor jezelf 

Dus je snapt; nu deze blog af is ga ik pauze nemen door een dansje te maken. Wat ga jij doen om te focussen, of wat ga jij níet meer doen?

Geïnspireerd door dossier Psyche-concentratie uit Happy in Shape magazine

Bron: werk van Mark Tigchelaar (ik raad zijn boeken aan als je meer over focus wilt weten)

Bron: Josine van Boxmeer, boek het ontprikkeldieet

Het bericht Focus verscheen eerst op Miranda Maris.

Met een lege telefoon kun je niets, die laden we dus op tijd op

Een elektrische auto met een lege accu brengt je nergens, die laden we dus op tijd op

Als de batterij van je laptop leeg is kun je niet deelnemen aan dat belangrijke online overleg, die laad je dus op tijd op

Ik hoef werkelijk niemand uit te leggen dat je met een lege telefoon, batterij 0%, niets meer kan. Dan kun je niet bellen (wie doet dat tegenwoordig nog met zijn telefoon:)), niet appen, LinkedIn en andere social media niet checken, niet je banksaldo checken, niets… met een lege telefoon kun je niets. Klinkt logisch toch? Dus laad jij je telefoon tijdig op zodat je bereikbaar bent. 

Zo logisch als we het vinden onze telefoon batterij, accu van de auto of laptop op te laden, ineens vergeten we dat als het om onszelf gaat.

Maar als jij jouw persoonlijke batterij niet op tijd oplaadt dan kun jij ook niets meer.

Dan kun je niet functioneren, er niet meer voor je partner zijn, niet voor je kinderen zijn, in het ergste geval drukt jouw lijf op de stop knop en kun je niets meer, dan ben je burn-out en heb jij jouw batterij letterlijk leeggetrokken. Ik zeg niet dat je dat expres doet, zeker niet, maar je hebt het wel laten gebeuren door jouw persoonlijke stekker niet aan de lader te leggen. Tja, hadden we maar zo’n stekker hé.. even in het stopcontact en wachten tot je batterij weer vol is. Zo werkt het dus niet.

Hoe het wel werkt? Dat is, je wilt het vast liever niet horen, maatwerk. Het is aan jou om uit te zoeken hoe jouw batterij oplaadt. Het is aan jou om uit te zoeken waar jouw batterij van leegloopt. Het is aan jou om te leren hoe snel jouw batterij leegloopt en hoe lang hij erover doet om op te laden.

In het algemeen kun je stellen dat onze menselijke batterij oplaadt van:

• Ontspannen: welke vorm is aan jou om uit te zoeken, maar Netflix wordt hier niet mee bedoeld
• De natuur: ga naar buiten!
• Slapen: ga slapen als je moe wordt 
• Gezonde voeding: sorry, Netflix en familiezakken chips zijn niet verboden, maar niet geschikt om je batterij op te laden
• In het hier en nu zijn: klinkt dat zweverig? Zo is het niet bedoeld, maar jouw gedachten over het verleden helpen niet. Jouw “wat als” gedachten, helpen niet. Alleen maar positief denken, helpt niet. Het hier en nu accepteren helpt wel.

Klinkt dit als open deuren? Wellicht wel, maar als je het zo goed weet waarom doe je het dan niet?! Waarom heb je er dan toch zoveel moeite mee om jezelf dit te gunnen? Is dat het? Gun jij jouw telefoon wel stroom, maar jezelf niet? Zie je allerlei redenen waarom dit niet kan, zoals “wanneer dan wandelen, want ik heb een overvolle agenda”?

Als je klaar bent met smoesjes, als je echt wil onderzoeken waarom jij het zo lastig vindt jezelf tijdig op te laden, als je wil uitzoeken hoe jij oplaadt, dan hoef je dat niet alleen te doen. 

Bij coaching kijken we samen naar (onbewuste) patronen die niet (meer) helpend zijn en onderzoeken wij samen hoe jouw batterij weer oplaadt. En dat is maatwerk. Belangrijk hierbij is dat je een coach zoekt waarmee het klikt. Of ik dat ben? Daar komen we achter in een kennismakings-call. Kosteloos en vrijblijvend. Ik houd er altijd wat ruimte in mijn agenda voor vrij. Spreek ik je snel?

Het bericht Het blijft gek verscheen eerst op Miranda Maris.

En toen nam mijn lijf het dus over. Ruim vijf jaar geleden trapte mijn lijf hard op de rem. Ik kon niets meer, niet eens meer lezen, ik was opgebrand.

In de afgelopen vijf jaar heb ik veel geleerd. Over ons stresssysteem, over stress in het algemeen,  over mijn onbewuste patronen, over mezelf. Tijdens dat leerproces, en heel eerlijk gezegd nog steeds weleens, had ik behoefte aan een stoplicht. Bij groen licht ga ik lekker, is er niets aan de hand en kan ik doorgaan. Bij oranje moet ik even opletten. Misschien wat afspraken afzeggen, extra intunen bij mezelf, zorgen voor extra vitamines, ontspanning, een uurtje lezen, een lange wandeling midden op de dag, iets om weer naar groen te komen.

Bij rood licht.. tja dan ben ik gevaarlijk dicht bij ziek worden, dat wil ik echt voorkomen. Dus groen en soms oranje, daar wil ik naar streven. Maar dan moet je het wel voelen, die grenzen. Zolang je dat nog niet kunt, nog niet geleerd hebt, zou zo’n stoplicht speciaal voor jou heel handig zijn. Het zou je helpen voorkomen om ziek te worden. Bewust rood negeer je niet. Dat doe je toch ook niet in het verkeer? Dan stop je echt wel, want je weet wat de gevolgen kunnen zijn. 

Het bizarre is dat ik vaak merk dat wanneer je burn-out raakt je dat zelf ervaart als slag bij heldere hemel, maar dat je omgeving reageert met “Oh, dat verbaast me niet, ik zag het al wel een beetje aankomen..” Mensen! Echt?! 

Rol even je stoel achteruit en staar voor je uit..neem even de tijd en vraag jezelf af: voor wie ga jij het stoplicht zijn? 

Het bericht Voor wie ben jij het stoplicht? verscheen eerst op Miranda Maris.

Het bericht 80% ziet eigen uitval niet aankomen verscheen eerst op Miranda Maris.

Het bericht Hoe ga je als werkgever het gesprek aan over stress verscheen eerst op Miranda Maris.